قَضى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَ يُرْسِلُ الْأُخْرى إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى » « 1 » « خداوند جانها را در وقت مردن ، و نيز جانهاى آنان كه نمرده‌اند در خواب از بدنها مىگيرد ، پس از آن ، نفسى را كه خدا حكم به مردن او كرده او را نگه مىدارد و آن نفسى را كه اجلش نرسيده به بدن خود تا اجل و موعد معينى مىفرستد » . آنگاه فرمود : خواب شبيه مرگ است ، پس آنچه را كه انسان به هنگام تحليل و جدا شدن روح از بدن ببيند راست و از ملكوت است . و آنچه را كه در موقع بازگشت روح ببيند باطل و از رنگهاى شيطان است . و اما سؤال تو از دوستى و دشمنى با عدم سابقه ؛ خداوند ارواح را دو هزار سال قبل از بدنها آفريده و آنان را در هوا و فضا سكونت داده است ، پس ارواحى كه در آنجا با يكديگر انس و الفت داشته‌اند اينجا نيز با هم مأنوسند ، و ارواحى كه در آنجا با هم دشمن بوده‌اند اينجا نيز با هم دشمنند . و اما سؤال تو از ذكر و فراموشى ؛ هيچ قلبى نيست مگر اينكه داراى پرده و پوششى است ، پس هرگاه قلب در زير آن پرده نهان باشد آنچه را كه ديده و شنيده فراموش مىكند ، و هرگاه پرده كنار رود آنچه را كه ديده و شنيده يادش مىآيد . عمر گفت : راست گفتى ، خدا مرا زنده نگذارد و نه در شهرى باشم كه تو در آنجا نباشى « 2 » . 29 - سؤال ابن كوا ( 1 ) « ابن كوا » از حضرت امير - عليه السلام - پرسيد ؛ آيا خداوند پيش از حضرت موسى - عليه السلام - با كسى از مردم سخن گفته است ؟ على - عليه السلام - به او فرمود : بله ، خداوند با همه كس از خوب و بد سخن گفته و آنان نيز به او پاسخ داده‌اند ، اين جواب بر ابن كوا گران آمده و معنايش را

--> ( 1 ) - سورهء زمر ، آيهء 43 . ( 2 ) - عجايب القضايا ، قمى ، ص 103 ، حديث 172 .